logo
historia

Bitwa o Gallipoli – bitwa toczona od 25 kwietnia 1915 do 9 stycznia 1916.

Bitwa o Gallipoli – bitwa toczona od 25 kwietnia 1915 do 9 stycznia 1916.

Serwis nie ma dotacji z Unii czy państwowych firm, są tylko 2 nieinwazyjne reklamy Googla, bardzo prosimy o wyłączenie adblocka

Bitwa o Gallipoli – bitwa toczona od 25 kwietnia 1915 do 9 stycznia 1916, która w założeniu ententy miała być początkiem większej operacji mającej za zadanie zdobycie Stambułu (stolicy Imperium Osmańskiego) i wyeliminowanie z I wojny światowej Imperium Osmańskiego. Operacja ta zakończyła się fiaskiem państw ententy. Łącznie straty obu stron wyniosły 131 tys. zabitych i 262 tys. rannych. Była to największa operacja desantowa I wojny światowej.
W Turcji kampania ta znana jest jako bitwa o Çanakkale, w Anglii nazywa się ją kampanią dardanelską, a w Australii i Nowej Zelandii – po prostu Gallipoli.
Rosja, jeden z członków ententy, miała poważne problemy z obroną morskich linii zaopatrzeniowych w czasie wojny. Morze Bałtyckie było kontrolowane przez marynarkę niemiecką, a wejście do Morza Czarnego przez Bosfor było kontrolowane przez Imperium Osmańskie.

Od ponad dwóch wieków Rosja była głównym wrogiem imperium osmańskiego (→wojny rosyjsko-tureckie). Od wielu lat Niemcy mieli natomiast znaczne wpływy w Turcji. Narastał zapoczątkowany pod koniec XIX wieku antagonizm niemiecko-rosyjski, wynikający z popierania przez Niemcy polityki ekspansji Austro-Węgier na Bałkanach, kosztem interesów rosyjskich. Rosja chciała uzyskać swobodny dostęp do Morza Śródziemnego i jego szlaków handlowych (otwarcie korytarza przez Dardanele i Bosfor, oba kontrolowane przez Turcję) oraz pełnej władzy nad Morzem Czarnym. Do 1897 Wielka Brytania udzielała poparcia Turcji przed ekspansją Rosji, jednak zaprzestała po pierwszych rzeziach Ormian. Niemcy zaangażowały się gospodarczo, politycznie i militarnie w modernizację Turcji oraz w zachowanie jej integralności terytorialnej, czym wkroczyły na obszar tradycyjnej ekspansji Rosji. 2 sierpnia 1914 Niemcy i Turcja zawarły tajny sojusz militarny skierowany przeciw Rosji. Od początku wojny Niemcy kontrolowali armię turecką i mieli zasadniczy wpływ na turecką gospodarkę. Faktyczne dowództwo nad marynarką i artylerią przejęli niemieccy doradcy. 2 listopada 1914 Rosja wypowiedziała wojnę Turcji, a kilka dni później uczyniły to sojusznicze Francja i Wielka Brytania. Armia turecka miała okazać się skuteczna w walce z aliantami dzięki niemieckim konsultantom i niemieckiemu sprzętowi wojennemu.
Pod koniec 1914 roku walki na froncie zachodnim, biegnącym przez Francję i Belgię, ustabilizowały się bez znacznej szansy na zmianę tej sytuacji. Z punktu widzenia aliantów potrzebny był nowy front, aby przerwać panujący impas. Atak na Imperium Osmańskie miał wciągnąć do wojny Bułgarię i Grecję po stronie ententy.
Po raz pierwszy z pomysłem ataku na Turcję wystąpili Francuzi w październiku 1914, ale pomysł ten nie zdobył wtedy uznania. Miesiąc później Pierwszy Lord Admiralicji Winston Churchill przedstawił plan morskiego ataku na Dardanele. W styczniu 1915 plan inwazji na półwyspie Gallipoli został zaaprobowany przez brytyjski gabinet. Brytyjski sekretarz stanu ds. wojny Lord Kitchener powierzył generałowi Ianowi Hamiltonowi dowództwo nad Śródziemnomorskimi Siłami Ekspedycyjnymi („Mediterranean Expeditionary Force” – MEF) i całą operacją.
Potężna eskadra okrętów brytyjskich i okrętów francuskich miała zniszczyć ogniem wielkich dział tureckie forty i umocnienia, co w zamierzeniu miało być łatwe, ponieważ na brzegu były tylko stare niemieckie działa o zasięgu o połowę mniejszym od okrętów ententy. Okręty mogłyby bezkarnie ostrzeliwać cele na lądzie, będąc poza zasięgiem tureckich dział. Dodatkowo obrońcy mieli małe zapasy amunicji – na każde działo przypadało tylko 75 pocisków. Po kilkudniowym bombardowaniu z morza, na brzegu miały wylądować wojska, które łatwo zajęłyby ruiny. Klęska wojsk tureckich zmusiłaby Niemców do odesłania na front wschodni dodatkowych oddziałów, co odbyłoby się kosztem niemieckich sił we Francji. Dodatkowo zostałoby usunięte tureckie zagrożenie dla administrowanych przez Brytyjczyków Egiptu i Kanału Sueskiego. Churchill nie wiedział jednak, że Turcy zostali powiadomieni przez wywiad o tych planach i wzmocnili obronę. Ogólnie alianci nie mieli dobrej opinii o armii tureckiej i nie doceniali przeciwnika. Uważali, że tureccy żołnierze-chłopi-analfabeci nie będą stanowić poważnej przeszkody dla nowoczesnych europejskich armii. Armia turecka została rozgromiona podczas niedawnej I wojny bałkańskiej (1912-1913), co osłabiło tureckie siły zbrojne i utwierdziło Europejczyków w przekonaniu, że były one nieskuteczne oraz niezdolne do sprawnych działań bojowych.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_o_Gallipoli
Popularne pytania
Czym się różni woda kranowa od tej sprzedawanej w sklepach?
Czy seryjni mordercy mają jakieś cechy wspólne?
Kiedy w Polsce akty homoseksualne przestały być przestępstwem?
Kto był pomysłodawcą wysłania europejskich Żydów na Madagaskar?
Co znajduje się na zdjęciu?
O ile lat skraca życie poczucie lęku?
Co mają wspólnego bąki i ziewanie?
Czy w języku Polinezyjczyków istnieją takie słowa, jak: nieprzyzwoity, nieskromny i nieczysty?
Czy w konkurencji rzutu młotem mężczyźni i kobiety miotają taką samą kulą?
Co uzależnia bardziej: kokaina czy cukier?
Jaki dźwięk wydaje góra lodowa?
Do jakiej narodowości kupców należała połowa kamienic na krakowskim Rynku w XVI i XVII wieku?
Czy po katastrofie jądrowej w Czarnobylu elektrownia jądrowa została wyłączona i zamknięta?
Czy margaryna jest zdrowsza od masła?